Kategori: Makaleler

Kanun Hangi Anahtar? Tarihsel Arka Plan ve Akademik Yansımalar Enstrümanların dünyasına adım atarken, notaların ve anahtar işaretlerinin ardındaki anlamlı “portre”yi görmek, müziksel algımızı zenginleştirir. Kanun çalgısında “hangi anahtar?” sorusu, yalnızca teknik bir terim değil, aynı zamanda tarihsel dönüşümün, müzik teorisinin ve kültürel bağlamın izdüşümüdür. Gelin, bu soruyu köklü bir tarihsel arka planla inceleyelim, ardından günümüzde süregelen akademik tartışmalara bakalım. Tarihsel Arka Plan: Kanun ve Notasyonun Yolculuğu Kanun, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki telli çalgı geleneklerinin önemli bir parçasıdır. :contentReference[oaicite:1]{index=1} Modern biçimiyle Anadolu’da da önemli bir yere sahiptir. Müzik tarihinde, hangi anahtarın (clef) kullanıldığı, hangi ses aralığında çalgının icra edildiği ve hangi sistemle notaya alındığı, müziğin yapı taşlarını oluşturur.…

Saç Nemli Olursa Ne Olur? Bir Akşamın Hikayesi Saçımın nemli olması, her zaman garip bir anlam taşımıştır benim için. Herkesin saçını kurutmaya çalıştığı bir dünyada, nemli saçımla ben bir şekilde farklı hissediyorum. O akşam, Kayseri’nin soğuk sokaklarında saçımın nemli olduğunu fark ettiğimde, içimde tam da bu duygular yükseldi. Hem bir huzursuzluk, hem de garip bir rahatlık… Saçım nemli, ama ruhum daha da nemli. Belki de saçımın nemli olması, içimdeki duygusal karmaşanın dışa vurmuş haliydi. O Akşam Yağmur Yağmıştı O akşam, yağmur birdenbire bastırdı. Kayseri’nin dar, taşlı sokaklarında, kimse dışarıda kalmak istemiyordu. Ama ben, her zamanki gibi yürümek istedim. Hem de…

Mezhebte Müctehid Ne Demek? Mezhebi tartışmalar, ne zaman gündeme gelse, ister istemez bir tarafın biraz daha sertleştiği, diğerinin de sabrını zorladığı konulardır. “Müctehid” de tam bu noktada devreye giriyor. Mezhebî bir kavram olarak müctehid, aslında biraz elitist bir pozisyonu ifade eder. Ama gelin, bu kavramı tartışalım ve gerçekten ne anlama geldiğini derinlemesine inceleyelim. Müctehid Kimdir? Müctehid, kelime olarak “içtihat” yapabilen kişi anlamına gelir. Yani, dini metinleri ve kaynakları (Kur’an, hadis, icma, kıyas) öyle bir düzeyde derinlemesine anlamış ve analiz etmiş bir kişidir ki, ona “yeni bir çözüm öner” dendiğinde, bu kişi mevcut kaynaklardan kendi yöntemleriyle sonuç çıkarabilir. Bu, bazen bir…

En Kaliteli Ana Arı Hangisi? Farklı Yaklaşımlarla Bir İnceleme Bilimsel Bakış Açısı: Verimlilik ve Genetik Konya’da, arıcılıkla uğraşan birçok çiftçiyle sohbet ettiğimde, en kaliteli ana arı hangisi sorusuna verilen cevaplar genellikle verimlilik, dayanıklılık ve genetik özelliklerle ilgili oluyor. İçimdeki mühendis tarafı hemen devreye giriyor: “Verimlilik! Arıların üretkenliği, sağladıkları bal miktarı ve hastalıklara karşı dayanıklılık, genetik faktörler ne kadar iyiyse, o kadar iyi sonuçlar elde edilir.” Bir arının kalitesini belirleyen temel faktörlerden biri, şüphesiz onun genetik yapısıdır. Arıların ırkları, birbirlerinden farklı davranış ve verimlilik seviyeleri sergiler. Örneğin, Karniyol ırkı, dayanıklı ve yüksek verimli olma özelliğiyle bilinirken, Kafkas ırkı ise daha sakin…

Bilim Nedir, Bilimin Özellikleri Nelerdir? Bazen aklımıza gelen en basit sorular, aslında oldukça derin ve düşündürücü olabilir. Mesela, “Bilim nedir?” diye bir soru sorduğumuzda, cevabını vermek o kadar kolay değil. Çünkü bilim, sadece bir dizi deney ve teoriyle açıklanabilecek bir şey değil; o, insanların dünyayı anlamaya çalışırken geliştirdikleri bir araç, bir yöntem, bir yaşam tarzı. Hem yerel hem küresel anlamda bilim, hayatımızın her anında bizleri etkileyen bir olgu. Şimdi, bu yazıyı okurken belki de bir gözünüzle dünyadaki bilimsel gelişmeleri takip ederken, diğer gözünüzle de Türkiye’deki bilimsel ortamı gözlemleyeceksiniz. Bilim Nedir? Bilim, evreni ve içindeki olayları anlamaya yönelik sistematik bir çabadır.…

20 Yaşından Sonra Omuz Genişler Mi? Bilim, Efsane ve Komik Gerçekler İzmir’de, kocaman bir yaz akşamı, sahilde arkadaşlarımla yürüyüş yaparken birden aklıma geldi: “Peki, 20 yaşından sonra omuz genişler mi?” Hani biz gençler, hayatın bu ince detaylarını düşünmeden önce herkesin fiziğine biraz takıldığı dönemdeyiz ya, bu soru da aklımı kurcalamaya başladı. Evet, evet! Hani o 20’li yaşların başındaki halinizle, daha sonrasında giydiğiniz t-shirt’ün omuzları arasında bir fark olup olmadığını fark ettiğinizde o ilginç soru ortaya çıkıyor: “Bu omuzlar ne zaman genişlemeye başladı?” Düşündüm, düşündüm… Sonra kendimi en çok takıldığım konuya kaptırıp birden o kadar derin düşüncelere daldım ki, “Omuzlarım gerçekten…

Varlık Felsefesi: Her Şeyin Anlamı Üzerine Düşüncelerim Kayseri’nin soğuk bir kış sabahı, karlı sokakları gözlerimle izlerken, zihnimde dalgalanan bir düşünce vardı. O gün, okulda öğrendiğim o “derin” felsefi kavramı anlamaya çalışıyordum: Varlık felsefesi. Hayatımda en çok zorlandığım, ama aynı zamanda en çok merak ettiğim konulardan biriydi. O gün, sınıfta öğretmenimizin söyledikleri hâlâ aklımdaydı: “Varlık, sadece var olmanın ne olduğunu anlamakla ilgili değil, aynı zamanda biz neden varız ve bu varlık hangi amaca hizmet ediyor sorusunun peşinden gitmekle ilgilidir.” İlk Sarsıntı: Hayatın Anlamını Arayışım Bu sözler, kafamda yankılanırken, kalbim bir an hızla çarpmaya başladı. Bir taraftan bu kadar derin bir sorunun…

Cansel Etmek Ne Demek? Bir kararın, bir planın veya bir sözün tamamen iptal edilmesi… Hangi durumu tanımladığını düşünüyorsunuz? Günümüzde “cansel etmek” ifadesi sosyal medyanın etkisiyle sıkça duyduğumuz bir terim haline geldi. Hatta bazıları, “cansel etmek” kavramını yalnızca kişisel ilişkilerde değil, toplumsal olaylarda da duymaya başlıyor. Peki, “cansel etmek” ne anlama gelir ve neden bu kadar güçlü bir ifade haline gelmiştir? Bu yazıda, cansel etmenin tarihsel köklerinden günümüzün toplumsal ve kültürel etkilerine kadar derinlemesine bir keşfe çıkacağız. Cansel Etmek: Tanım ve Kökeni “Cansel etmek” kelimesi, aslında bir şeyin iptal edilmesi, geçersiz kılınması anlamına gelir. Türkçeye, özellikle internet ve sosyal medya kültürü…

Bitki Gecemi Gündüz Mü Büyür? Pedagojik Bir Bakış Açısı Hayatımızda, doğanın ve eğitimin birbirini nasıl şekillendirdiğine dair birçok benzerlik bulunmaktadır. Bitkiler gibi, bizler de doğru koşullar altında büyür, gelişir ve potansiyelimizi gerçekleştiririz. Bir bitkinin büyümesi, güneş ışığına ve suya bağlı olarak gece veya gündüz farklı hızlarda gerçekleşebilir; tıpkı öğrenme sürecimiz gibi. Hangi koşulların altında daha hızlı gelişiriz? Geceleri mi daha iyi öğreniriz, yoksa gündüzleri mi? Eğitimde başarı, doğru zamanı, ortamı ve yaklaşımı bulmakla ilgilidir. Bu yazı, öğrenmenin, öğretmenin ve büyümenin dinamiklerine dair derinlemesine bir bakış sunmayı amaçlıyor. Bu soruyu, sadece bir bitkinin yaşam döngüsüne dair değil, pedagojik bir perspektife sahip…

Saran Nedir? Sözlük Anlamı ve Küresel Perspektif Bursa’da yaşıyorum ve burada çoğu zaman insanların bir kelimeye nasıl farklı anlamlar yükleyebildiğini düşünüyorum. Herkesin bildiği, ama kimsenin tam olarak ne anlama geldiğini açıklamakta zorlandığı kelimeler vardır. “Saran” da tam olarak bu tür kelimelerden biri. Ama bu kelimenin sözlük anlamı nedir, Türkçe’de nasıl kullanılıyor ve başka kültürlerde nasıl bir yer tutuyor, bunları merak ettim. O yüzden, biraz derinlemesine bakalım. Hem Türkiye’de hem dünyada nasıl anlamlar taşıyor, ve bu anlamlar zamanla nasıl evrildi? Saran Nedir? Sözlük Anlamı Türk Dil Kurumu’na (TDK) baktığımızda, “saran” kelimesinin birkaç anlamı olduğunu görüyoruz. En yaygın anlamlarından biri, bir şeyin…